Skip links

Vốn đầu tư cần có để phát triển hệ sinh thái (Ecosystem) cho các Startup

Khởi nghiệp là một vấn đề “thời thượng” đang được các nước trên thế giới hết sức quan tâm, bao gồm cả Việt Nam. Khởi nghiệp cần nhiều yếu tố nhưng yếu tố quyết định then chốt là đòi hỏi cần nhiều ý tưởng và dự án khởi nghiệp có thành công hay không dựa vào hệ sinh thái khởi nghiệp. Bởi vì hệ sinh thái khởi nghiệp chính là hạt giống thúc đẩy khởi nghiệp phát triển. Để xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (ĐMST) cần những yếu tố như tư duy mở, chính sách mở để thu hút nguồn lực từ bên ngoài. Vậy vốn đầu tư cần có để phát triển hệ sinh thái (Ecosystem) cho các Startup? Thách thức đối với các startup trẻ là gì? Bài viết này sẽ giải đáp toàn bộ những thắc mắc trên, các bạn hãy theo dõi để có thêm thông tin hữu ích.

Vốn đầu tư cần có để phát triển hệ sinh thái (Ecosystem) cho các Startup

1. Thực trạng vốn đầu tư Ecosystem tại Việt Nam

Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được xây dựng từ 6 trụ cột chính:

  1. Chính quyền – người kết nối và phê duyệt chính sách.
  2. Doanh nhân khởi nghiệp – người tạo ra giá trị.
  3. Nhà đầu tư – người thúc đẩy những giá trị, lựa chọn và thẩm định giá trị hữu ích.
  4. Nhà thương mại – người lan tỏa giá trị.
  5. Nhà khoa học – người thẩm định công nghệ và kiến tạo đổi mới sáng tạo qua công nghệ.
  6. Doanh nhân đi trước (mentor) – người dìu dắt doanh nhân khởi nghiệp có kinh nghiệm sâu về giá trị bền vững, quản trị.

6 trụ cột chính được liên kết với nhau bởi 5 nguồn lực lõi:

  1.  Ý tưởng.
  2.  Công nghệ.
  3.  Kiến thức.
  4.  Vốn tài chính.
  5.  Vốn xã hội (network).

Từ khoảng đầu những năm 2000 đến nay, khởi nghiệp Việt Nam bắt đầu có những thành tựu. Số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp của Việt Nam tăng đáng kể, từ khoảng 400 vào năm 2012 lên khoảng 3.000 vào năm 2017. Năm 2021, Việt Nam xếp thứ 44 về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu. Hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam được xếp hạng 59/100 quốc gia. Đến nay, Techfest Việt Nam đã tổ chức được 90 sự kiện với 16 làng công nghệ, thu hút hơn 1 ngàn startup, hơn 100 nhà đầu tư… 

Chính vì sự chỉ đạo của Nhà Nước, cùng với sự góp mặt của bộ, ngành, địa phương đã và đang góp phần cho sự phát triển vượt trội của hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Trong tương lai, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo hứa hẹn sẽ có nhiều bứt phá, phát triển mạnh mẽ hơn nữa. 

Thực trạng vốn đầu tư Ecosystem tại Việt Nam

2. Thách thức với các bạn trẻ Startup

Khởi nghiệp phải kết hợp giữa sự phát triển đồng bộ cùng với hiệu quả của nhiều yếu tố để phát triển bền vững và mang lại giá trị kinh tế cao. Một hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững sẽ là nền tảng vững chắc và là động lực thúc đẩy khởi nghiệp phát triển. 

Nhưng đối với các nước đang phát triển như Việt Nam, yếu tố chính sách nhà nước, pháp luật và cơ sở hạ tầng thường là những rào cản mà doanh nghiệp vấp phải khi khởi nghiệp.

2.1. Khó khăn trong việc đáp ứng các quy định nghiêm ngặt của hiệp định FTA

Để đáp ứng quy trình đăng ký các nhãn hiệu và những sản phẩm trí tuệ đặc thù, đòi hỏi nước ta phải có những cơ quan chuyên ngành về các sản phẩm này và đội ngũ thẩm định chất lượng cao để đảm bảo hiệu quả. Doanh nghiệp khởi nghiệp nếu chưa nắm rõ các quy định thì việc xin cấp các loại giấy đăng ký sẽ gặp khó khăn.

Ở khía cạnh lao động, các FTA thế hệ mới chú trọng vào bảo vệ quyền và lợi ích của người lao động. Ở Việt Nam, hiện tại vẫn chưa khắc phục được việc công nhân bị nợ lương, người lao động làm việc quá sức. Điều này sẽ gây e ngại cho nhà đầu tư quốc tế.

Khó khăn trong việc đáp ứng các quy định nghiêm ngặt của hiệp định FTA

2.2 Chi phí tăng khi sử dụng những sản phẩm công nghệ tiên tiến trên thế giới

Các FTA thế hệ mới quy định doanh nghiệp khởi nghiệp cần có ý thức rất cao trong việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Điều này bắt buộc các doanh nghiệp phải gia tăng chi phí cho việc sử dụng các sản phẩm trí tuệ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và nghiêm túc đầu tư cho hoạt động nghiên cứu, phát triển.

Chi phí tăng

2.3 Tăng khả năng các nhà đầu tư nước ngoài kiện Chính phủ Việt Nam

Nhà đầu tư nước ngoài có quyền khởi kiện Chính phủ ra tòa án quốc tế nên sẽ có khả năng phát sinh các vụ tranh chấp giữa nhà đầu tư nước ngoài với Chính phủ. Hầu hết các vụ kiện ISDS, đa số nhà đầu tư nước ngoài đều thắng kiện, đồng nghĩa với việc chính phủ nước bị kiện phải đền bù một số tiền khá lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến tài chính nước bị kiện và ảnh hưởng không nhỏ đến dòng vốn đầu tư của chính phủ cho khởi nghiệp.

Tăng khả năng các nhà đầu tư nước ngoài kiện Chính phủ Việt Nam

2.4 Cơ sở hạ tầng công nghệ, dịch vụ tài chính cần được nâng cấp

Công nghệ ngày càng phát triển đòi hỏi Việt Nam cũng phải đáp ứng được cơ sở hạ tầng và dịch vụ tài chính tương ứng. Để quá trình lưu thông hàng hóa xuất nhập khẩu được thuận lợi, Việt Nam phải xử lí các quy trình quản lý về lĩnh vực thuế, hải quan, quy định về chứng thực và chữ ký điện tử trong giao dịch thương mại. Nếu không thể tạo ra cơ sở hạ tầng công nghệ tốt phục vụ cho những yêu cầu này thì đó sẽ trở thành rào cản cho doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam trong vấn đề pháp lý và thủ tục hành chính.

Tăng khả năng các nhà đầu tư nước ngoài kiện Chính phủ Việt Nam

2.5  Thách thức trong việc hoàn thiện năng lực và nâng cao vị thế cạnh tranh

Nhân lực của Việt Nam hiện tại chưa được được tạo chuyên sâu, khiến các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt trở nên kém hấp dẫn và gặp nhiều khó khăn trong tìm kiếm lao động. Cạnh tranh giữa các doanh nghiệp khởi nghiệp trong việc thu hút vốn đầu tư cũng sẽ khốc liệt hơn khi nhà đầu tư có nhiều sự lựa chọn về nguồn vốn trong và ngoài nước.

Thách thức trong việc hoàn thiện năng lực và nâng cao vị thế cạnh tranh

3. Cần chuẩn bị gì để phát triển Ecosystem

Đối mặt với nhiều thách thức khi khởi nghiệp phát triển hệ sinh thái Ecosystem, vậy cần chuẩn bị gì để phát triển Ecosystem?

Con người: Con người là yếu tố hàng đầu, con người cần chủ động, sát sao và tạo điều kiện liên kết từ chính quyền.

Sự hiểu rõ: Cần hiểu rõ về tầng Quỹ đầu tư và phương hướng vận hành Quỹ, vai trò của các bên trong hoạt động đầu tư của Quỹ.

Cá nhân hóa: Giải pháp quỹ nên được xây dựng riêng cho từng địa phương. Dựa trên việc cạnh tranh bền vững, định hướng cấu trúc ngành – kinh tế – xã hội của từng địa phương.

Hành động ngay: Để mang tới một tương lai phát triển đồng bộ, được thiết kế phù hợp cho địa phương, cần những hành động mạnh mẽ, cam kết và kịp thời. The XOAY, một hệ sinh thái với số vốn đầu tư “khủng vừa phải” chú trọng nâng cao tính chuyên nghiệp, phổ cập các tiêu chuẩn và kết nối giải pháp đầu tư tại địa phương tới quốc gia, từ quốc gia tới quốc tế, nhằm xây dựng một thế hệ doanh nhân tốt đẹp hơn và mang lại giá trị kinh tế hơn.

Leave a comment

View
Drag